Dzieża

Dzieża – naczynie klepkowe, wykonane techniką bednarską, służące do rozczyniania mąki i wyrastania ciasta chlebowego. Była najważniejszym sprzętem używanym podczas wyrobu chleba. Dlatego też związanych z nią było wiele wierzeń oraz zachowań magicznych. Dzieża symbolizowała gospodynię – matkę, żywicielkę rodziny. Na dzieży podczas oczepin sadzano pannę młodą. Uważano, że najlepszy chleb wychodzi z dzieży dębowej. Dębowe dzieże były drogie, dlatego też bednarze wykonywali też tańsze z sosnowych klepek z dodatkiem przynajmniej jednej dębowej. W ten sposób dostosowywali wyroby do możliwości finansowych biedniejszych mieszkańców wsi. Drewno przeznaczone do produkcji dzieży nie mogło być rażone piorunem – wierzono, że w takim naczyniu ciasto zbyt szybko wyrasta, a chleb przypala się podczas wypieku. Dzieżę otaczano szacunkiem, dbano o jej czystość, chroniono przed wilgocią i pleśnią.

Informacje o obiekcie

Numer inwentarzowy:

JP/110

Datowanie:

I połowa XX w.

Technika wykonania:

bednarska

Materiał:

drewno, metal

Wymiary:

wys. 36 cm, średnica górna 50 cm

Kategoria:

Sprzęty domowe i kuchenne